|
|
|
Ferðafélagið Útivist
Laugavegi 178 105 Reykjavík Sími: 562 1000 Fax: 562 1001 utivist@utivist.is webmaster@utivist.is |
Í sumar eru liðin 100 ár frá Íslandsferð Friðriks VIII Danakonungs ásamt 200 manna fylgdarliði. Aldrei fyrr hafði verið haft jafnmikið við vegna komu erlendra gesta enda sjálfur þjóðhöfðingi Íslendinga á ferð. Í tilefni heimsóknarinnar var skipulögð ferð til Þingvalla, Geysis og Gullfoss eins og leið flestra erlendra ferðamanna hafði legið fram að þeim tíma og liggur reyndar enn. Á árunum 1889 til 1896 hafði verið lagður kerrufær vegur yfir Mosfellsheiði en vegna konungskomunnar var lagður vegur frá Þingvöllum austur að Geysi sem kallaður var Kóngsvegurinn. Til þess að minnast þessarar ferðar verður Útivist með raðgöngu þar sem leið þessi verður gengin. Reynt verður að fylgja þeirri leið sem konungsfylgdin fór eins og hægt er og rifja upp þetta merkilega ferðalag. Keyptur hafði verið vagn undir konung en vegna þess hvað vegurinn var ósléttur kaus hann að ríða hesti. Auk þess slóst fjöldi gangandi fólks með í för um lengri eða skemmri tíma og á þjóðhátíð á Þingvöllum voru um 6000 manns saman komin á öðrum degi ferðarinnar.
Heimsókn Friðriks VIII er ein allra merkasta heimsókn þjóðhöfðingja til Íslands fyrr og síðar. Sjö daga hestaferð með um 200 manna fylgdarlið konungs, þar á meðal flesta helstu fyrirmenn Dana og Íslendinga krafðist mikils undirbúnings og góðs skipulags. Á fjórða degi náði konungsfylgdin að Gullfossi. Raðganga Útivistar er hins vegar í sjö áföngum. Hún hefst í Reykjavík 4. mars og lýkur við Gullfoss 28. maí. Ætlunin er að fara rólega yfir og hafa dagleiðir ekki lengri en svo að þær verði viðráðanlegar fyrir flesta. Sjá nánari leiðarlýsingu fyrir hvern áfanga í ferðaáætluninni.
Fyrsti áfangi, sunnudaginn 4. mars, Árbæjarsafn – Djúpidalur
Annar áfangi, sunnudaginn 18. mars, Djúpidalur – Vilborgarkelda
Þriðji áfangi, sunnudaginn 1. apríl, Vilborgarkelda – Gjábakki
Fjórði áfangi, sunnudaginn 15. apríl, Gjábakki – Laugarvatn
Fimmti áfangi, sunnudaginn 29. apríl, Laugarvatn – Miðhús
Sjötti áfangi, sunnudaginn 13. maí, Miðhús – Geysir
Sjöundi áfangi, mánudaginn 28. maí, Geysir – Gullfoss
Kóngsvegurinn, 1. áfangi. Árbæjarsafn – Djúpidalur
Í tilefni þess að í sumar eru liðin 100 ár frá ferð Friðriks áttunda konungs Danmerkur og Íslands frá Reykjavík til Þingvalla, Geysis og Gullfoss stendur Útivist fyrir raðgöngu þessa leið og verður hún farin í 7 áföngum. Fyrsta ferðin hefst við Árbæjarsafn og endar í Djúpadal en þar áði konungsfylgdin og snæddi hádegisverð fyrsta dag ferðarinnar. Leiðin liggur upp Elliðaárdal að Rauðavatni, um Geitháls en þar var áningarstaður um margra áratuga skeið og áfram í Djúpadal. Vegalengd 13 km. Hækkun 150 m. Göngutími 5 klst.
Kóngsvegurinn, 2. áfangi. Djúpidalur – Vilborgarkelda
Frá Djúpadal liggur leiðin með brún Seljadals upp á Mosfellsheiði á milli Grímansfells og Borgarhóla. Á Háamel er heiðin hæst og þar opnast útsýni til austurs. Nokkru austar er sæluhúsatóft en þar var greiðasalan Heiðarblómið á árunum 1926 til 1930 eða þar til nýr vegur var lagður norðar yfir heiðina og ferðir um gamla Þingvallaveginn lögðust að mestu af. Frá rústum Heiðarblómsins liggur leiðin að Vilborgarkeldu. Víða á þessari leið má sjá hleðslur frá árdögum vegagerðar á Íslandi og listilega hlaðin ræsi. Vegalengd 20 km. Hækkun 150 m. Göngutími 7-8 klst.
Kóngsvegurinn, 3. áfangi. Vilborgarkelda – Gjábakki
Frá Vilborgarkeldu verður farin hefðbundin leið að Hakinu og um Kárastaðastíg niður í Almannagjá. Þessi leið niður í Almannagjá var ekki gerð fær fyrir hesta fyrr en eftir jarðsigið mikla 1789 þegar leiðin með vatnsbakkanum hvarf undir vatn. Með sprengingum var stígurinn breikkaður og gerður vagnfær um aldamótin 1900 þannig að greiðfært var niður í Gjána þegar konungsfylgdin var þar á ferð. Frá Þingvöllum verður farið um Skógarkotsstíg, hjá Skógarkoti og um Gjábakkastíg að Gjábakka en þar er komið inn á hinn eiginlega Kóngsveg. Á þessari leið er margt að skoða enda hefur hjarta þjóðarinnar slegið á Þingvöllum í nær 1100 ár. Vegalengd 15 km. Lækkun 150 m. Göngutími 5 klst.
Kóngsvegurinn, 4. áfangi. Gjábakki – Laugarvatn
Frá Gjábakka að Laugarvatni má sjá Kóngsveginn hér og hvar beggja vegna við núverandi bílveg en víða liggur hann á sama stað og Kóngsvegurinn gerði áður. Rétt við veginn í Reyðarbarmshrauni er Tintron um 20 metra djúpur hraunhellir og fleiri hella má finna á leiðinni frá Gjábakka. Frá Reyðarbarmi liggur leiðin um Barmaskarð niður á Laugarvatnsvelli. Neðst í brekkunni upp af völlunum austan undir Reyðarbarmi eru Laugarvatnshellar. Þeir hafa lengst af verið skjól fyrir skepnur en um tíma var búið í þeim. Reimleikar hrelldu þar oft bæði menn og skepnur. Vegalengd 14 km. Hækkun 150 m. Göngutími 6 klst.
Kóngsvegurinn, 5. áfangi. Laugarvatn – Miðhús
Áfram liggur Kóngsvegurinn frá Laugarvatni austur að Miðdal. Árið 1907 var byggð brú á Brúará á sama stað og áður var steinbogi yfir ána. Sagan segir að kona Skálholtsbiskups hafi látið brjóta hann árið 1602 til að hefta för umrenninga að Skálholti. Frá Efstadal liggur leiðin ofan byggðar að Miðhúsum. Þessi gamla alfaraleið er greinileg og mjög skemmtileg enda farið um slóðir sem fáir fara um í seinni tíð. Vegalengd 14 km. Hækkun óveruleg. Göngutími 6 klst.
Kóngsvegurinn, 6. áfangi. Miðhús – Geysir
Í þessum sjötta og næstsíðasta áfanga um Kóngsveginn liggur leiðin frá Miðhúsum að Úthlíð og áfram með rótum Bjarnarfells að Geysi í Haukadal. Á þessari leið eru margir fallegir staðir svo sem Hrauntúnstjarnir. Leiðir flestra ferðamanna sem til Íslands komu í árdaga ferðamennskunnar lágu þessa leið og Friðrik áttundi var ekki fyrsti Danakonungurinn sem kom að Geysi. Árið 1874 var Kristján konungur níundi þar á ferð og steinn hefur verið reistur þar til minja um komu hans. Ekki vildi Geysir gjósa þá en nú var borin sápa í hverinn og hann gaus myndarlegu gosi. Strokkur hafði ekki gosið eftir jarðskjálftana 1896 en nú brá svo við að þegar konungsfylgdin var að yfirgefa hverasvæðið gaus hann líka. Vegalengd 11 km. Hækkun óveruleg. Göngutími 4 klst.
Kóngsvegurinn, 7. áfangi. Geysir – Gullfoss
Eftir mikil veisluhöld við Geysi lá leið konungs og fylgdarliðs hans að Gullfossi. Bráðabirgðabrú hafði verið sett yfir Tungufljót. Væntanlega verður nú farið frá brúnni yfir Tungufljót upp með fljótinu og yfir að Gullfossi hjá Steinsholti. Þessi lokaáfangi að Gullfossi er stuttur og full ástæða til að enda á því að ganga dálítið niður með Hvítárgljúfri og skoða það og ljúka þannig þessari raðgöngu um Kóngsveginn. Vegalengd 12-14 km. Hækkun 100 m. Göngutími 5 klst.